1. Nội dung chính
- Bắt buộc kê khai và lưu giữ thông tin "Chủ sở hữu hưởng lợi": Chủ sở hữu hưởng lợi được định nghĩa là cá nhân có quyền sở hữu trên thực tế vốn điều lệ hoặc có quyền chi phối đối với doanh nghiệp đó. Doanh nghiệp có nghĩa vụ thu thập, cập nhật, lưu giữ và cung cấp thông tin này cho cơ quan nhà nước khi được yêu cầu. Cơ quan quản lý nhà nước sẽ lưu giữ thông tin trên Hệ thống thông tin quốc gia để phục vụ công tác phòng, chống rửa tiền và sẽ cung cấp miễn phí cho cơ quan chức năng khi có đề nghị.
(CSPL: Khoản 2 Điều 1 Luật số 76/2025/QH15 (bổ sung Khoản 5a Điều 8 Luật Doanh nghiệp)).
- Xử lý nghiêm hành vi kê khai khống vốn điều lệ: Pháp luật chính thức đưa vào diện nghiêm cấm đối với hành vi doanh nghiệp không góp đủ số vốn điều lệ như đã cam kết nhưng cố tình không thực hiện thủ tục đăng ký điều chỉnh giảm vốn. Đồng thời, hành vi cố ý định giá tài sản góp vốn không đúng với giá trị thực tế cũng bị coi là vi phạm nghiêm trọng.
(CSPL: Khoản 5 Điều 1 Luật số 76/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Khoản 5 Điều 16 Luật Doanh nghiệp)).
- Mở rộng đối tượng bị cấm quản lý và thành lập doanh nghiệp: Luật cụ thể hóa và mở rộng đối tượng bị cấm bao gồm cán bộ, công chức, viên chức (trừ các trường hợp được pháp luật về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số cho phép). Ngoài ra, những người đang bị tạm giam, đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc cũng không được tham gia quản lý doanh nghiệp.
(CSPL: Khoản 6 Điều 1 Luật số 76/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Điều 17 Luật Doanh nghiệp)).
2. Tác động lớn nhất
Quy định mới tạo ra sự thay đổi cốt lõi trong tính minh bạch về cấu trúc sở hữu của các doanh nghiệp, buộc các tổ chức phải gỡ bỏ lớp vỏ bọc "sở hữu chéo" hoặc "đứng tên hộ" thông qua việc khai báo chính xác Chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng. Đồng thời, việc siết chặt kiểm soát đối với hành vi không góp đủ vốn điều lệ sẽ triệt tiêu tình trạng các doanh nghiệp đăng ký vốn "ảo" để phô trương năng lực tài chính, từ đó thanh lọc thị trường và giảm rủi ro lừa đảo đối với các đối tác thương mại.
3. Rủi ro nếu không tuân thủ
Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ từ chối tiếp nhận các hồ sơ đăng ký thay đổi nội dung doanh nghiệp nếu thành phần hồ sơ (đối với công ty TNHH, công ty Cổ phần không niêm yết) thiếu danh sách và thông tin của Chủ sở hữu hưởng lợi.
Người đại diện theo pháp luật sẽ bị truy cứu trách nhiệm cá nhân, phải bồi thường hoặc chịu các hình thức xử lý vi phạm đối với những thiệt hại phát sinh do không thu thập, cập nhật trung thực dữ liệu của doanh nghiệp.
Phát sinh rủi ro bị thanh tra, phạt tiền và cưỡng chế khi duy trì mức vốn điều lệ không đúng thực tế mà bỏ qua thủ tục điều chỉnh giảm vốn theo luật định.
4. Trường hợp thực tế
- Đối với các doanh nghiệp đã được thành lập trước ngày 01/07/2025, doanh nghiệp không phải thực hiện riêng một thủ tục để cập nhật thông tin chủ sở hữu hưởng lợi ngay lập tức. Việc bổ sung thông tin này được phép lồng ghép đồng thời vào lần đăng ký hoặc thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp gần nhất sau mốc thời gian trên.
(CSPL: Khoản 1 Điều 3 Luật số 76/2025/QH15).
- Doanh nghiệp và người quản lý cần lưu ý chuẩn bị kế hoạch lưu trữ hồ sơ thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi tối thiểu 05 năm ngay cả khi doanh nghiệp đã tiến hành xong thủ tục giải thể hoặc phá sản, nhằm phục vụ công tác đối chiếu của cơ quan nhà nước khi có phát sinh.
(CSPL: Khoản 26 Điều 1 Luật số 76/2025/QH15 (bổ sung Khoản 1 Điều 216 Luật Doanh nghiệp)).
