Quy mô ngành công nghiệp công nghệ số Việt Nam đến năm 2030 lớn đến mức nào?

 - Doanh thu và xuất khẩu tăng trưởng vượt bậc: Đặt mục tiêu đạt doanh thu tối thiểu 300 tỷ USD đối với ngành công nghiệp công nghệ số, tốc độ tăng trưởng trung bình đạt từ 12% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030. Doanh thu xuất khẩu sản phẩm và dịch vụ công nghệ số đạt tối thiểu 55 tỷ USD/năm với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt tối thiểu 30%/năm. (CSPL: Điểm a Khoản 2 Mục II Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg). 

- Hệ sinh thái doanh nghiệp mở rộng mạnh mẽ: Phấn đấu đạt quy mô 100.000 doanh nghiệp công nghệ số, trong đó có tối thiểu 05 doanh nghiệp ngang tầm các nước tiên tiến. (CSPL: Điểm b Khoản 2 Mục II Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg). 

- Phát triển lực lượng nhân sự khổng lồ: Đào tạo và phát triển đội ngũ trên 03 triệu nhân lực công nghiệp công nghệ số, bảo đảm cơ cấu hợp lý giữa các nhóm nhân lực phát triển, kỹ sư thực hành và hình thành mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành đủ năng lực dẫn dắt các bài toán lớn của quốc gia. (CSPL: Điểm c Khoản 2 Mục II Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg). 

- Kiến tạo hạ tầng tập trung hiện đại: Hình thành từ 16 đến 20 khu công nghệ số tập trung (tối thiểu có 01 khu quy mô lớn tại vùng kinh tế trọng điểm), xây dựng ít nhất 01 Trung tâm tính toán hiệu năng cao dùng chung và phát triển mạng lưới phòng thí nghiệm trọng điểm phục vụ đo kiểm chip bán dẫn, thiết bị mạng 5G/6G. (CSPL: Điểm đ Khoản 2 Mục II Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg).

Nhà nước sẽ làm gì để hỗ trợ doanh nghiệp ?

- Lấy doanh nghiệp làm trung tâm, xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất để phát triển; thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam chủ động nghiên cứu, thiết kế, sản xuất và làm chủ công nghệ lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu và làm chủ thị trường trong nước.

- Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, xây dựng hành lang pháp lý, quy hoạch hạ tầng và chủ động tạo lập thị trường cho doanh nghiệp công nghệ số thông qua việc ưu tiên sử dụng ngân sách nhà nước, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia và các quỹ của địa phương để đặt hàng, giao nhiệm vụ mua sắm sản phẩm công nghệ số trọng điểm. (CSPL: Điểm d Khoản 2 Mục III Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg).

- Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) ở các địa phương: Hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương triển khai thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số, tạo lập hành lang pháp lý thông thoáng để doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới sáng tạo và đưa sản phẩm mới ra thị trường. Mục tiêu phấn đấu mỗi địa phương thực hiện tối thiểu 01 hoạt động cấp phép và thử nghiệm. (CSPL: Điểm c Khoản 2 Mục III Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg). 

Bài toán chip bán dẫn và AI được giải quyết ra sao trong chiến lược này?

- Thành lập Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn: Tập trung nguồn lực xây dựng và vận hành trung tâm quốc gia để hỗ trợ sản xuất thử nghiệm và đo kiểm chip. Theo đó, chương trình đặt mục tiêu hình thành trung tâm ngay trong năm 2026 với năng lực sản xuất thử tối thiểu 5.000 chip, tiến tới giai đoạn 2027 - 2030 hỗ trợ sản xuất thử ít nhất 8.000 chip mỗi năm. (CSPL: STT 43 Mục X Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 840/QĐ-TTg).

- Hỗ trợ tài chính cho thiết kế và bản quyền công cụ EDA: Hỗ trợ kinh phí cho các doanh nghiệp thiết kế chip trong việc nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm (Tape-out) và mua sắm máy móc, trang thiết bị, phần mềm thiết kế chuyên sâu EDA, chia sẻ thư viện bản quyền phần mềm thiết kế chip IP dùng chung. (CSPL: Điểm a Khoản 10 Mục III Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg). 

- Hiện đại hóa phòng thí nghiệm và hạ tầng dùng chung: Ưu tiên nguồn vốn đầu tư xây mới, nâng cấp các phòng thí nghiệm dùng chung quốc gia về đo kiểm, thử nghiệm, đánh giá chất lượng thiết bị mạng 5G/6G, thiết bị IoT và chip bán dẫn đạt chuẩn quốc tế. Song song với đó là xây dựng, vận hành Trung tâm tính toán hiệu năng cao dùng chung (HPC) phục vụ giải quyết bài toán lớn và phát triển các sản phẩm công nghệ số trọng điểm. (CSPL: Điểm a Khoản 5 Mục III Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg). 

Lực lượng lao động và nhân tài công nghệ sẽ được đãi ngộ và đào tạo thế nào?

- Hợp tác mô hình "Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp": Đây là mô hình nòng cốt để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng bộ với phát triển hệ sinh thái ngành, kết hợp các chương trình đào tạo lại (Reskill) và đào tạo nâng cao (Upskill) để chuyển đổi và bổ sung nhanh chóng nguồn nhân lực chất lượng cho doanh nghiệp. (CSPL: Khoản 4 Mục I Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg). 

- Cơ chế đãi ngộ đặc biệt về thuế và thu nhập: Ưu tiên hỗ trợ kinh phí để thực hiện thu hút nhân tài, chuyên gia công nghệ số chất lượng cao thông qua các chế độ đãi ngộ đặc biệt về thu nhập, thuế thu nhập cá nhân và điều kiện làm việc; hỗ trợ kinh phí thuê chuyên gia, nhà khoa học, tổng công trình sư trong và ngoài nước dẫn dắt các nhiệm vụ khoa học công nghệ trọng điểm. (CSPL: Điểm d Khoản 4 Mục III Điều 1 Quyết định 840/QĐ-TTg). 

Doanh nghiệp và bạn cần làm gì ngay từ hôm nay để không bỏ lỡ chuyến tàu công nghệ này?

Quyết định 840/QĐ-TTg không đơn thuần là một văn bản quy hoạch định hướng vĩ mô mà là một bản thiết kế hành động thực tiễn mở ra chuỗi chính sách ưu đãi bứt phá cho cộng đồng doanh nghiệp và startup Việt Nam. Để không bỏ lỡ "chuyến tàu" công nghệ chiến lược này, các doanh nghiệp cần hành động ngay:

- Chủ động tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ tài chính: Các doanh nghiệp vừa và nhỏ cần tích cực đăng ký nhận phiếu hỗ trợ tài chính hoặc hỗ trợ kinh phí trực tiếp để thuê, mua sắm các sản phẩm công nghệ số chuyển đổi xanh; chủ động đề xuất hỗ trợ lãi suất vay vốn tại các tổ chức tín dụng từ Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia để đầu tư nhận chuyển giao công nghệ mới.

- Tham gia giải quyết bài toán lớn của quốc gia: Định vị doanh nghiệp tham gia vào chuỗi đặt hàng công, các chương trình R&D trọng điểm về AI và công nghệ số lõi bằng nguồn ngân sách nhà nước hoặc thông qua việc sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của chính doanh nghiệp để thực hiện M&A các cơ sở nghiên cứu ở nước ngoài nhằm tiếp nhận công nghệ.

- Đón đầu làn sóng bán dẫn: Doanh nghiệp thiết kế và phụ trợ bán dẫn cần tận dụng tối đa hệ sinh thái hạ tầng dùng chung tại Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn và các phòng thí nghiệm đạt chuẩn để giảm thiểu chi phí thiết kế, sản xuất thử nghiệm và đo kiểm chất lượng.

Sự bứt phá của ngành công nghiệp công nghệ số đến năm 2030 đang mở ra cơ hội vàng. Việc sớm am hiểu và vận dụng triệt để các hành lang pháp lý ưu việt từ Quyết định 840/QĐ-TTg sẽ giúp doanh nghiệp của bạn nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu.